Joom!Fish config error: Default language is inactive!
 
Please check configuration, try to use first active language

İş Paketi 2:
İş Paketi 2:

 

İP2: Kıyısal Gözlem Sistemleri


Amaçlar:
1- Meteoroloji ve oşinografi araştırmalarda gerekli verileri sağlamak amacıyla ekonomik ve stratejik öncelik taşıyan kıyısal bölgelerimizde yeni gözlem istasyonları kurulması
2- Katılımcı kurumlarca daha önce kurulmuş istasyonlar ile yeni kurulan istasyonların aynı gözlem ağı içerisinde bütünleştirilmesi
3- Gözlem ağlarından elde edilen verilerin meteorolojik / oşinografik araştırmalarda kullanılması
4- Verilerin olası genel kullanıcıların gereksinmelerine yanıt verecek şekilde paylaşımı

Genel

Kıyısal gözlem sistemlerinin pek çok yabancı uygulama örnekleri bulunmaktadır. Ülkemizde ise kamuya ait bazı sistem veya yöntemler kullanılmaktaysa da, MOMA Projesi öncesinde gerçek zamanlı veri üreten sistemlerin sayısı yeterince fazla değildi, ya da herhangi bir araştırmada gerçek zamanlı verilere ulaşılması zor olmaktaydı. Bu nedenlerle, gerçek zamanlı ilertişimi sağlayan yeni gözlem sistemlerinin sayısını artırmak ve elde bulunan sistemlerle entegrasyonunu sağlamak hedeflenmiştir. Hedeflenen bölgelerde mevcut ve yeni sistemler bütünleştirilerek bir kıyısal gözlem ağı oluşturulmuştur.

Kıyısal istasyonlar (su seviyesi, meteoroloji ve deniz suyu özellikleri ölçüm ağı)

Öncelilkle stratejik / ekonomik öneme sahip Türk Boğazlar Sistemi ile Kilikya Baseni ve komşu kıyı bölgelerinde kurulması planlanan deniz seviyesi, meteoroloji ve deniz suyu özellikleri istasyonları için ODTÜ DBE, Harita Genel Komutanlığı ve Seyir Hidrografi ve Oşinografi Dairesi Başkanlığı’nın katkılarıyla yer seçimi çalışmaları yürütülmüş, bu çalışmalarda olası liman ve barınaklar önce harita ve uydu verilerine dayanılarak saptanmış, daha sonra, söz konusu kıyılar boyunca keşif gezileri ve yerinde incelemeler yapılmıştır.



Harita Genel Komutanlığı katkısıyla yapılan keşif ve arazi çalışmaları güzergahları

Yapılan bu arazi keşif çalışmaları sonucunda zemin, ulaşılabilirlik, korunaklı konum, elektrik enerjisi kaynağı, kurumsal destek vs. gibi kriterler bakımından uygun yerler saptanmış ve istasyon kurulumu için gerekli izinler için başvurular yapılmış, izinler alınmıştır. Ortaya çıkan MOMA gözlem ağı içerisinde, MOMA projesinde kurulan yeni istasyonlar ile, modernize edilerek aynı gözlem ağı içinde bütünleştirilen Harita Genel Komutanlığı’na ait TUDES istasyonlarının konumları aşağıda gösterilmiştir. Yeni istasyonların tipik bir konfigurasyon şeması da yine aşağıda verilmiştir.


Su seviyesi, meteoroloji ve deniz suyu özellikleri istasyonları için yer seçimi çalışmaları sürdürülen yerler


Kurulan su seviyesi, meteoroloji ve deniz suyu özellikleri ölçüm istasyonları




Kurulan otomatik istasyonlarda su seviyesi, hava sıcaklığı, nem, rüzgar hız ve yönü, barometrik basınç, deniz suyu sıcaklık ve tuzluluğu ölçülmektedir. Veri depolaması bir datalogger ile gerçekleştirilmekte, veri iletişimi ise GPRS iletişim sistemi ile doğrudan internet bağlantısı ile yapılmaktadir. HGK ağındaki mevcut otomatik istasyonlar modernize edilerek bazılarına yeni sensörler eklenmiş, telefon modemleri ile yapılan iletişim GPRS sistemine dönüştürülmüştür.

 

Gökçeada kıyısal gözlem istasyonunun görünümü

Bunlardan başka Seyir Hidrografi ve Oşinografi Dairesi Başkanlığı’na ait İstanbul Boğazı, Haliç ve Pendik’te bulunan seviye ölçerler de modernize edilerek GPRS veri iletişimi için uygun hale getirilmiş, ve sisteme entegre edilmiştir. Mevcut ve yeni gözlem sistemlerinden elde edilen veriler katılan kuruluşlarca aynı anda toplanmakta ve analiz edilebilmektedir.

Kurulan ve modernize edilerek bütünleştirilen istasyon konumları aşağıdaki gibidir.

İğneada (Karadeniz)
Şile (Karadeniz)
Garipçe-Sarıyer (İstanbul Boğazı)*
Anadolu Kavağı (İstanbul Boğazı)
Haliç (İstanbul Boğazı)
Pendik (Marmara Denizi)
Yalova (Marmara Denizi)
Marmara Ereğlisi (Marmara Denizi)
Erdek (Marmara Denizi)
Gökçeada (Ege Denizi)
Aksaz (Akdeniz)
Bozyazı (Akdeniz)
Taşucu (Akdeniz)
Erdemli (Akdeniz)
İskenderun (Akdeniz)
Girne (Akdeniz)
Magosa (Akdeniz)

*Garipçe’de kurulan istasyon kötü hava koşulları nedeniyle tahrip olduğu için kaldırılmıştır. Yenilenen bir projede İstanbul Boğazı’nda başka bir yere aktarılacaktır.


ADCP Akıntı Profil İstasyonları

İstanbul ve Çanakkale Boğazları'nda gerçek zamanlı sayısal iletişim sağlayan Doppler akustik akıntı profilleyicisi (ADCP) ıstasyonları kurulmuştur. ADCP sistemleri ile akıntı profil ölçümleri, en az üç adet akustik kaynaktan yaınlanan sinyallerin su kolonundan gelen yansımalarının analizine dayanmaktadır. Her akustik huzmedeki Doppler gecikmesi o yöndeki akıntı hızının ölçülmesinde kullanılmakta, üç boyutlu bağımsız hız ölçümleri birleştirilerek akustik yayılmanın olduğu su kolonunda her derinlikteki yatay ve dikey hız bileşenleri hesaplanabilmektedir.

ADCP cihazlarının çeşitli modelleri ve kullanım şekilleri bulunmaktadır. Kullanılan frekans ve akustik kaynak tipleri örneklenecek toplam derinlik ve ayrım gücüne göre değişmektedir. Örneğin R/V BİLİM araştırma gemimizdeki sistem seyahat rotası üzerinde sürekli ölçümlerde kullanılan çoklu kaynaklara dayanan ‘array’ tipi bir cihazdır. Tabana yerleştirilen ve bir kaç aylık sınırlı sürelerde akü ile beslenen cihazların verilerine genellikle cihaz geri alındığında ulaşılmaktadır. Boğazlarda yerleştirilen ADCP istasyonlarında ise verilere sürekli ve gerçek zamanlı olarak ulaşılması amaçlanmıştır. Bu nedenle cihazın sürekli bir enerji kaynağından beslenmesi ve verilerini gönderebilmesi için tabana yerleştirilen bir kablo aracılığıyla kıyıya bağlantısı gerçekleştirilmiştir. Bu durumda cihazın istenen zaman aralıklarıyla örneklediği akıntı derinlik profillerinin sürekli ve uzun süreli olarak iletilmesi olanaklıdır.

                      
İstanbul Boğazı Baltalimanı ADCP istasyonu konumu ve taban topoğrafyası

İstanbul Boğazı’nda kurulan ADCP Akustik Doppler Akıntı Profilleyici istasyonu Baltalimanı açığında 70m derinlikte yerleştirilmiş ve kablo ile kıyıya bağlantısı sağlanmıştır. Kıyısal bağlantı ile gerçek zamanlı veriler kıyıdaki bir bilgisayara iletilmekte, ve internet aracılığı ölçümlere uzaktan ulaşım olanağı bulunmaktadır. Aşağıdaki şekilde görüntülendiği gibi, eldeki bu olanaklarla, gerçek zamanlı veriler inernet bağlantısına sahip olan herhangi bir bilgisayar ekranında izlenebilmekte, istendiğinde cihazın parametreleri ve çalışması uzaktan kontrol edilebilmektedir.




İstanbul Boğazı Baltalimanı ADCP istasyonu uzaktan kontrol ekranı 

İstanbul Boğazı'nda bir ADCP istasyonu kurulması daha önce 104Y202 sayılı TÜBİTAK projesinde önerilmiş, ancak bu projede kullanılan cihazın bazı tasarım sorunları ortaya çıktığı için kurulan istasyondan veri elde edilmesinde güçlükler yaşanmıştı. ADCP tabana yerleştirildikten ve veri toplamaya başladıktan kısa bir süre sonra arızalanmıştı. Cihazın çıkarılması yeni bir sistemin kurulmasından daha yüksek maliyet gerektirdiğinden yerinde bırakılmış ve bu nedenle MOMA projesinde farklı tasarıma sahip yeni bir sistemin kurulması yoluna gidilmiştir.

Aynı nedenlerle Çanakkale Boğazı'nda kurulacak olan yeni bir sistemin yerleştirilmesinde de daha dikkatli bir yöntem izlenmiş ve İstanbul Boğazı’nda elde edilen önceki deneyimden yararlanılabilmesi için önce bu sistemin kurulması beklenmiştir. Daha sonra Çanakkale Boğazı’nda benzer bir ADCP istasyonu Akbaş Mevkiinde Sahil Güvenlik Grup Komutanlığı açığında kurulmuştur.


Çanakkale Boğazı Akbaş Mevkii ADCP istasyonu konumu ve taban topoğrafyası

Besin ve plankton ölçüm istasyonları

İstanbul Boğazı aracılığıyla Karadeniz'den Marmara Denizi'ne, Çanakkale Boğazı ile Marmara Denizi’nden Ege Denizi’ne geçen besin ve plankton akılarını saptayabilmek için klorofil konsantrasyonu ölçen bir fluorometreyi ve nitrat, silikat, fosfat ve amonyum konsantrasyonlarını ölçen sensörleri içeren Autolab besin analiz sistemi ile plankton örnekleri alan Aqua Monitor sistemleri kurulması planlanmıştır. Bu sistemlerden elde edilen derişim bilgileri ileher iki Boğaz içerisindeki ADCP istasyonlarından elde edilen akıntı ölçümleri Karadeniz, Matmara Denizi ve Akdeniz arası alışveriş bütçelerinin saptranmasına olanak vermektedir.  Bu sistemlerden elde edilen verilerin analizi ile çevre denizerdeki değişimlerin Türk Boğazlar Sistemi üzerindeki etkileri daha iyi anlaşılabilecektir.


İstanbul ve Çanakkale Boğazları Autolab besin ve klorofil ve aqua monitor plankton örnekleyicileri

Türk Boğazlar Sistemi bölgesinde kurulu bu sistemlere ek olarak Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü ve Deniz Müsteşarlığı'nın katkılarıyla Boğazlarda görevli olan VTS sisteminin ve yeni kurulan gözlem istasyonlarının verilerinin saklanması, depolanması ve MOMA projesi içeriğinde paylaşılarak incelenmesi planlanmışsa da bu proje içinde gerçekleştirilememiştir.

Girdap Kovaryans meteoroloji ve taşınım İstasyonu

Erdemli’de ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü kampüsünde kurulan bir girdap kovaryans, karbondioksit ve su buharı ölçüm sistemi türbülanslı akım parametrelerini ölçerek deniz ile atmosfer arasında ve ayrıca kıyı ile açık deniz arasında madde taşınımı ile ilgili bilgilerin elde edilmesinde kullanılmıştır.

 

Erdemli’de kurulan türbülanslı akım girdap kovaryans sistemi ve H20, CO2 taşınımı ölçüm sistemi



Su seviyesi, meteoroloji, deniz suyu özellikleri istasyonları uzaktan kontrol ekranı 

İstasyonlardan gelen bilgiler günlük olarak analiz edilmektedir. Aşağıda Yalova istasyonunun ölçümlerin başlangıcından bugüne zaman serileri gösterilmektedir.


Yalova kıyısal istasyonunda zaman serileri


Türk Boğazlar Sistemi’ni tanımlayan istasyonlarda su seviyesi ölçümleri

 

Karadeniz-Marmara su seviyesi değişimleri ile İstanbul Boğazı alt ve üst tabaka akımları ADCP akıntı ölçümleri zaman serileri

Türk Boğazlar Sistemi ve komşu alanlardaki pek çok kıyısal istasyonda su seviyesi ölçümleri ve İstanbul ve Çanakkale Boğazlarında ADCP akıntı ölçümlerinin aynı anda ve düzenli bir şekilde elde edilmesi pek çok bilimsel soruya yanıt verecek bilgi temelini oluşturmaktadır.

ADCP verilerin çizimlerine ise

ftp:// This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it /plots/b.tar.gz (şifreli)

adresinden ulaşılabilir.

Erdemli girdap kovaryans istasyonu verilerinin çizimlerine

ftp:// This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it /plots/eddy.tar.gz (şifreli)

adresinden ulaşılabilir. Aşağıdaki şekilde bir yıl süre ile ölçülen bazı değişkenlerin zaman serileri verilmiştir. 

Erdemli girdap kovaryans sistemi meteorolojik zaman serileri

 

Haberler

METEOROLOJİ / OŞİNOGRAFİ MÜKEMMELİYET AĞI (MOMA) PİLOT PROJESİ: UYDU VE YER GÖZLEM, VERİ ASİMİLASYONU, ÖNGÖRÜ, ERKEN UYARI SİSTEMLERİVE KULLANICI HİZMETLERİ'NIN GELİŞTİRİLMESİ
Proje desteği: TÜBİTAK KAMU KURUMLARI ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME PROJELERİNİ DESTEKLEME PROGRAMI

Online Kişi Sayısı :

We have 40 guests online