Joom!Fish config error: Default language is inactive!
 
Please check configuration, try to use first active language

Amaçlar / Hedefler
Amaçlar / Hedefler PDF Print E-mail

 

Amaçlar ve Hedefler:

Bu Pilot Proje’nin amacı, iklim sisteminin temel elemanları olan atmosfer ve deniz araştırmalarında ülkemizde bilimsel uzmanlık ve teknolojik gelişme sağlayacak bir Meteoroloji ve Oşinografi Mükemmeliyet Ağı MOMA’nın oluşturulması, ve bu sayede uydu ve yer gözlem sistemlerinin tasarımı, mevcut sistemlerin bütünleştirilmesi, elde edilen verilerin ve model öngörü sistemlerinin karşılıklı olarak geçerliliklerinin doğrulanması, bunları kullanan erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesi, elde edilen verilerin yönetimi ve kullanıcılara sunulmasıdır. Bu amaç için gerekli gelişmenin 10 yıl gibi bir süreyi kapsayacağı öngörülerek mevcut Pilot Projede bunun ilk iki yılına karşılık gelen geliştirme çalışmaları önerilmiş ve gerçekleştirilmiştir. (Bölüm 2.2’ye bakınız).

MOMA Pilot Projesi'nde, ülkemizin endüstri, nüfus ve hizmetler bakımından en hızlı büyüyen alanları olan Türk Boğazlar Sistemi ve Kilikya Baseni / Çukurova Kıta Sahanlığı öncelikli bölgeler olarak ele alınmış, öncelikle bu bölgelerde operasyonel kıyısal gözlem ve öngörü sistemleri geliştirilerek, sürdürülebilir çevre yönetimi araçları olarak kullanılmaları hedeflenmiştir.

Gerek meteoroloji, gerekse oşinografi, günlük insan faaliyetlerini ve kısa ve uzun vadeli ekonomik karar süreçlerini önemli derecede etkileyen bilim alanlarıdır. Güvenli hava ve deniz taşımacılığı, enerji üretimi ve tüketimi, çevre kirliliğinin önlenmesi, çevre koruma ve yönetimi, sivil ve askeri operasyonlar, sahil güvenliği, arama / kurtarma işlemleri, deniz ve havacılık kazalarının önüne geçilebilmesi, doğal afetlerden korunma, risk ve kriz yönetimi gibi kısa süreli insan aktiviteleri kadar, sürdürülebilir tarım ve balıkçılık, endüstriyel üretim planlaması, doğal kaynakların geliştirilmesi ve kullanımı, bütünleşik kıyı alanları yönetimi, iklim değişimi etkilerinin saptanması gibi uzun vadeli süreçler de bu iki bilim dalının en yakından etkilediği, aynı zamanda ülkelerin çevre ile uyumlu gelişmelerini, ekonomik kazanım ve üstünlüklerini de büyük oranlarda belirleyen uygulamalı araştırma konulardır. Denizlerin iklim sisteminde oynadıkları önemli rol, canlı ve cansız kaynakları, ulaşım, endüstri, enerji, savunma, tarım sektörlerine katkıları, kıyısal insan aktiviteleri gibi etkenler, bugün uluslararası büyük bir rekabeti olduğu kadar, bilime ve teknolojiye dayalı kaynak yönetimi gereksinimlerini ortaya çıkarmaktadır.

Sayısal iletişim, uydu ve yer gözlem sistemleri, bilgi teknolojileri, hızla gelişen iklim sistemi araştırmalarının temel araçlarını oluşturmaktadır. Bu araştırmalarda her zaman gerek duyulan disiplinlerarası yaklaşımın yanında, bugün ayrıca ‘büyük bilim’ ve 'ekosistem' yaklaşımları da gerekli olmaktadır: iklim sistemi ve ekosistemi bütünsel olarak algılayan bu yaklaşımla, temel bilimler (fizik, kimya, biyoloji dalları), ile atmosfer, deniz, yer ve yaşam bilimleri ve mühendislik arasındaki işbirliği zorunlu olarak geliştirilmektedir. ABD’de olduğu gibi Avrupa Komisyonu araştırma programlarında da iklim bilimleri ‘stratejik araştırma’ kapsamı içerisinde yer almakta ve Atlantik’in her iki yakasında da ‘sürdürülebilir gelişme’yi amaçlayan bilimsel / teknolojik gelişmelere katkıda bulunmaktadır.

Günümüzde meteoroloji ve oşinografi bilimlerinde, sayısal elektronik ölçüm cihazları, uydu ve yer gözlem sistemleri, gerçek zamanlı veri iletişimi, sayısal öngörü sistemleri ile desteklenen operasyonel sistemlerde hızlı bir gelişme yaşanmaktadır. Hava ve deniz ortamları hakkında düzenli veri toplanabilmesi ve durumlarının gerçek zamanlı olarak tahmin edilebilmesi, üretilen bilgilerin kullanıcı ile hızlı bir şekilde paylaşılabilmesi, uzmanlık, teknoloji ve organizasyon gerektirmekte, elde edilebilecek somut ekonomik katkılar ise bu yöndeki çabalara geçerlilik kazandırmaktadır.

Mükemmeliyet Ağı’nın uzun vadeli misyonları aşağıdakilerden oluşur:

1.    denizlerin ve atmosferin dolaşım, karışım, taşınım mekanizmalarının kirlenme, ekosistem dinamiği ve biyojeokimyasal süreçlere olan etkilerini, fiziksel iklim sistemine katkılarını, kapsadıkları zaman ve uzay ölçeklerindeki değişkenlik ve etkileşimlerini, kütle ve enerji akılarını belirlemek, bölgesel iklim değişkenlerinin sürekli izlenmesine olanak verecek gözlem, öngörü ve bilgi sistemlerini geliştirmek, tarihsel ve güncel verileri, model sonuçlarını değerlendirmek ve saklamak,
2.    öncelikle ekonomik öneme sahip kıyısal bölgelerde olmak üzere, Türkiye’yi çevreleyen Akdeniz, Ege Denizi, Türk Boğazlar Sistemi (Marmara Denizi, İstanbul ve Çanakkale Boğazları), ve Karadeniz'de gözlem ve öngörü sistemleri sonuçlarının çevre ve risk yönetimine katkısını göstermek ve bu amaçla kullanımını sağlamak, ulusal veri tabanlarına katkıda bulunmak,
3.    bütünleştirilmiş bir gözlem ve öngörü sistemini oluşturacak kuruluşlar arası işbirliğini geliştirmek,
4.    üstün nitelikli profesyonel eğitim vermek ve eleman yetiştirmek.

Ülkemizde de bazı yerleşik gözlem sistemleri bulunmakla birlikte bunların gözlemleri halen hem doğrudan kullanıcıya ulaşmamakta, hem de gerçek zamanlı modellerde kullanılmamaktadır. Devlet Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün ülke alanına yayılmış geniş bir ağdan elde ettiği meteorolojik gözlemler, Deniz Müsteşarlığı’na bağlı Kıyı Emniyeti Ve Gemi Kurtarma İşletmeleri Genel Müdürlüğü - VTS Sistemi’nden elde edilen gözlemler, Harita Genel Komutanlığı’nın gerçekleştirdiği su seviyesi gözlemleri bu türden gözlemlerdir. Önceden kurulan bu ağlarda verilerin gerçek zamanlı olarak elde edilmesi yakın zamanlarda başlanan bir uygulamadır ve bu sistemlerin bazı elemanları bugün gerçek zamanlı veri sağlamakla birlikte bu veriler gerçek zamanlı olarak kullanıcıya ulaşmamakta veya modellere girdi vermemektedir.

Bugün gelinen noktada, kullanıcının gözlemlere doğrudan ulaşabilmesinde ya da en azından yerel gözlemler hakkında bir fikir edinebilmesinde de yarar vardır, ve bu tür bilgilerin merkezi olmaktan çok, bölgesel veya yerel olarak sunulmasında ve herhangi bir nokta ya da alanda operasyonlarını sürdürmekte olan kullanıcıya doğrudan ulaştırılmasında kullanıcı açısından büyük yarar bulunmaktadır. Örneğin, sert havada gemisini yönetmekte olan bir kaptanın ya da sel durumundan etkilenecek bir çiftçinin genel hava durumu raporlarını izlemek ve değerlendirmek kadar, yerel bilgilere ve bunlardan üretilen bölgesel tahminlere de anında ulaşmaya ve değerlendirmeye gereksinmesi vardır.

Deniz ortamları için halen sınırlı bir yapısı bulunan gözlem ağlarının da hızla geliştirilmesi ve mevcut sistemle bütünleştirilmesi gerekmektedir. Ülkemizin dağlık karakterli yeryüzü topoğrafyası, bölgeler arasındaki keskin iklimsel farklılıklar, çevre deniz ve kıyı bölgelerindeki hızlı değişim dikkate alındığında, ve yukarıda belirtilen kısa ve uzun vadeli gözlem ve öngörü gerekleri ortaya konduğunda, bütün dünyada olduğu gibi ülkemizde de özel gerekleri hedef alan ve bölgesel uygulamalara odaklanan uzman sistemlerin gerekliliği ortaya çıkmaktadır.

Bugün ülkemizde meteoroloji ve oşinografi bilimlerinin ortak çalışmaları yeterince gelişmediği gibi, deniz ve atmosfer etkileşimi ve iklimsel değişim konusunda da yeterli ortak birikim, eğitim ve işbirliği bulunmamakta, gereksinme duyulan veri asimilasyonu yöntemleri yaygın olarak kullanılmamakta, ekonomik bakımdan gelişmiş metropoller ve kıyısal bölgelerde çeşitlendirilmiş, gerçek zamanlı gözlemler gerçekleştirilememekte, özellikle hava ve deniz durumlarının bu bölgelere has yüksek çözünürlükteki tahminleri gerçekleştirilememekte ve çeşitli sektörlerden gelen yoğun istemlere karşılık, bu kapsamdaki ayrıntılı yerel ve bölgesel bilgi ve öngörüler ortak hizmetler olarak kullanıcılara sunulamamaktadır.

Bu projede, ülkemizde ilk kez, gelişmiş bir gözlem / öngörü / erken uyarı sisteminin kamu / üniversite işbirliği ile kurulabileceği ve sonuçlarının alınabileceği gösterilmiştir. Bu işbirliğinin verimli bir şekilde yapılabileceğinin gösterilmesi projenin en büyük katkısıdır.

TÜBİTAK / KAMAG ile ortaya çıkan olanaklarla kamu araştırmalarının Üniversite araştırma birimleri tarafından, kamunun katılımıyla yapılabilmesi ve aynı şekilde sürdürülebilmesi büyük bir kazanımdır. Bu kazanımda projemizin önemli payı vardır.

Başka ülkelerde son yıllarda başarı ile yürütülen bu tür çalışmalara örnek olmasını dilediğimiz projemiz kazanımlarının yitirilmeden yeni projelerle sürdürülmesi, oluşturulan sistemlerin geliştirilmesi, yenilenmesi, yeni sistemlerle desteklenmesi gerekmektedir.

 

 

Haberler

METEOROLOJİ / OŞİNOGRAFİ MÜKEMMELİYET AĞI (MOMA) PİLOT PROJESİ: UYDU VE YER GÖZLEM, VERİ ASİMİLASYONU, ÖNGÖRÜ, ERKEN UYARI SİSTEMLERİVE KULLANICI HİZMETLERİ'NIN GELİŞTİRİLMESİ
Proje desteği: TÜBİTAK KAMU KURUMLARI ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME PROJELERİNİ DESTEKLEME PROGRAMI

Online Kişi Sayısı :

We have 20 guests online